| Checklist interventies |
|
Checklist voor het opzetten van projecten of het verbeteren van bestaande activiteiten
Weet wat sociaal isolement is en waarin dat zich onderscheidt van eenzaamheid. Zorg voor kennis van zaken, bij de uitvoerende professionals en bij vrijwilligers, en baken hun werk helder af. Dat voorkomt frustratie bij allen.
Een activiteit kan alleen effectief zijn wanneer deze aansluit bij de oorzaak van de eenzaamheid en de vorm die deze aanneemt. Elke vorm van eenzaamheid vereist een andere aanpak.
Er is al jaren heel veel gedaan. Er zijn maar een paar vormen van aanpak succesvol. Sociale activering, uitjes evenals de meeste kortdurende interventies werken niet. Soms zijn ze zelfs contraproductief!
Uit de analyse van het eenzaamheidsprobleem van de betrokkene zal vaak blijken dat er een combinatie speelt van persoonlijke factoren en omstandigheden buiten het individu. Aanbieden van verschillende activiteiten tegelijk biedt ook meer kans van slagen dan een enkelvoudige aanpak.
Soms is eenzaamheid zo complex dat geen enkele aanpak soelaas biedt. Helpen accepteren van het probleem heeft dan meer zin. Maar geef niet te snel op. Denk aan de niveaus van verandering, pas de aanpak aan.
Hoewel eenzaamheid een individuele zaak is, kan het vormen van homogene groepen een voordeel bieden. Er zijn dan minder uiteenlopende, en daardoor meer vergelijkbare, oorzaken van eenzaamheid waar de uitvoerders mee te maken krijgen. De aanpak zelf moet altijd individueel zijn.
Kennis van eenzaamheid is essentieel voor degene die er mee wil leren omgaan, dat geldt dus ook voor uw cliënt. Kennis is echter niet genoeg. Als mensen er geen tijd en energie in willen steken, of als ze daartoe niet in staat zijn, dan heeft een activiteit geen kans van slagen.
Eenzaamheid zorgt vaak voor angst, een afwachtende houding, en de neiging te leunen op hulpverlening. Meedoen aan een activiteit kan de zelfstandigheid vergroten, dat is voor velen een angstig vooruitzicht. Wees helder in wat u als organisatie motiveert en wat de motieven voor de cliënt zijn. Een klein bedrag vragen voor deelname aan een activiteit is goed voor de motivatie.
Het welslagen van een interventie hangt af van mensen. Als zoveel mogelijk mensen die dragen, en als deze aansluit bij de cultuur, de strategie, de kennis en kunde van de organisatie, is er een goede start. Iets nieuws doen betekent meestal een taak erbij of zich nieuwe vaardigheden eigen maken. Nieuwe dingen roepen altijd weerstand op. Calculeer dat in en maak de omstandigheden optimaal.
Samenwerken met andere organisaties heeft voor- en nadelen. Voordeel is andermans expertise, maar daar staat tegenover dat samenwerking veel afstemming en dus tijd kost. Tevoren moet dus duidelijk zijn wat de meerwaarde is van samenwerken en welke taakverdeling hierbij hoort.
Veelal zijn hulpverleners eenzijdig gericht op de positieve effecten die ze verwachten van een activiteit. Maar er kunnen ook (onbedoelde) negatieve effecten optreden. Het is van groot belang die neveneffecten te kennen en na te gaan hoe ze kunnen worden voorkomen of zo klein mogelijk kunnen worden gehouden.
De beste activiteit is er een die naar verwachting de eenzaamheid van de deelnemer aanzienlijk zal verminderen, zonder dat al te veel negatieve neveneffecten optreden, terwijl de kosten aanvaardbaar zijn en in de hand worden gehouden. Hoe langer het project doorgaat, des te duurder het wordt. Ook hierbij is het nodig het verwachte extra effect af te zetten tegen de meerkosten.
Opleiding van vrijwilligers en professionals. Gebleken is dat veel vrijwilligers juist vrijwilliger zijn om hun eenzaamheid te bestrijden. Dat is een (positieve!) vorm van afleiding zoeken. Zij zijn daarom niet altijd de meest aangewezenen om anderen te helpen. Hen helpen is een goede eerste stap in uw plannen. De cursus Creatief Leven is daarom zeer aan te bevelen. Het is een basis voor hun hulp aan anderen. |